Geef me gewoon de oefening

Een vrouw die ik onlangs sprak had al een tijd last van haar onderrug. Lang staan lukte niet meer. Ze was een keer bij een fysiotherapeut geweest, kreeg daar geen goed gevoel bij, maar onthield wel één ding: ze moest de back extension doen om haar rug "aan te sterken".

Haar vraag aan mij was simpel. Welke oefening precies, en hoe doe ik 'm. Ze wilde die ene oefening leren, om 'm dan af en toe zelf te doen. Klaar.

Het is een van de meest gestelde vragen die ik krijg. Geef me gewoon de oefening. En het is een logische vraag. Je hebt ergens last van, je wilt iets concreets om mee aan de slag te gaan. Toch is het zelden het goede beginpunt, en ik leg je uit waarom.

De plek waar het pijn doet is vaak niet het probleem

Rugklachten zitten zelden in de rug. Heel vaak zit het in de heupregio. Dat zijn de spieren die het zware werk horen te doen als je staat, bukt of tilt. Doen die niet goed mee, dan neemt je onderrug het over. Die is daar niet voor gebouwd, en na verloop van tijd gaat hij protesteren.

Dat verhaal vond ze logisch klinken. Maar ze bleef terugkomen op die ene oefening. Dus uiteindelijk zei ik: prima, ik laat je de back extension zien. We hadden nog een paar minuten.

De oefening waar ze zo op gefixeerd was, bewees in twee herhalingen waar haar probleem echt zat. Niet in de rug die pijn deed, maar in de heup eronder. Dat is geen toeval. Een oefening die je op de verkeerde reden kiest, legt vaak juist bloot wat er echt aan de hand is.

En dan nog: één keer per paar weken bouwt niks op

Stel dat het wél de juiste oefening was geweest. Dan nog had het haar niet geholpen, want ze wilde 'm "af en toe" doen. Zo werkt een lichaam niet. Je spieren worden alleen sterker als je ze regelmatig een prikkel geeft en ze tussendoor laat herstellen. Laat je er weken tussen, dan begin je elke keer opnieuw bij nul.

"Maar ik hoef geen bodybuilder te worden", zei ze toen. Dat hoor ik vaker, en ik moet er altijd om glimlachen. Als ik honderd kilometer per uur door de bebouwde kom rijd, ben ik ook nog geen Max Verstappen. Van een paar oefeningen word je echt geen bodybuilder. Het doel is niet groot worden. Het doel is sterker worden, zodat staan, tillen en bewegen weer makkelijk gaan.

Mijn werk is niet een oefening uitdelen

Hier zit precies waar ik het verschil maak, en waar het bij die ene oefening misgaat. Mijn waarde zit niet in het aanreiken van een trucje. Ze zit in uitzoeken wat er echt speelt, daar een plan op maken, meten of het werkt, en het zo opbouwen dat je het na een tijdje zelf kunt.

Een oefening is een gereedschap. Maar gereedschap zonder richting en zonder regelmaat verandert niks. Daarom begin ik nooit bij "welke oefening", maar bij "wat wil je bereiken, en waar loop je nu op vast".

Wat je hier zelf mee kunt

• Test je heup als je rugklachten hebt. Voel je een rugoefening vooral in je hamstrings en billen in plaats van in je onderrug? Dan zit je beperking waarschijnlijk in de heup, niet in de rug.
• Kies regelmaat boven losse pogingen. Eén oefening eens per paar weken doet niks. Twee of drie oefeningen die je twee keer per week consistent doet, doen het werk. Herhaling verslaat goede bedoelingen.
• Begin bij je doel, niet bij de oefening. "Welke oefening moet ik doen" is de verkeerde eerste vraag. "Wat wil ik kunnen, en waar loop ik op vast" bepaalt welke aanpak past. Het doel kiest de oefening, niet andersom.

En loop je al langer met een klacht waar je omheen traint: laat er een keer gericht naar kijken. Niet naar de oefening die je denkt nodig te hebben, maar naar wat er werkelijk onder zit.

Remko Opdam

Personal trainer in Haarlem, gecertificeerd in de Mylogenics-methode (activation, release en rehab).

Meer weten over deze aanpak? Lees over Mylogenics of plan een vrijblijvende intake.